Ukaranie sprawcy wykroczenia mandatem karnym może rodzić poważne problemy związane z jego zapłatą – jeśli osoba ukarana nie ma środków na jego opłacenie.
Egzekucja mandatów następuje w drodze egzekucji administracyjnej, a komputeryzacja Urzędów Wojewódzkich i ścisła współpraca z urzędami skarbowymi sprawia, że coraz szybciej skarb państwa upomina się o swoje.
Jeśli wysokość mandatu przewyższa możliwości finansowe ukaranego nie trzeba jeszcze załamywać rąk. Można bowiem ubiegać się o odroczenie, rozłożenie na raty lub nawet umorzone.
Organem właściwym do ubiegania się o odroczenie, rozłożenie lub umorzenie mandatu jest Wojewoda właściwego województwa dla osoby ukaranej mandatem. postępowanie w sprawach umarzania, odraczania oraz rozkładania na raty spłat należności pieniężnych z tytułu mandatów karnych wszczyna się wyłącznie na wniosek zainteresowanego, czyli osoby ukaranej mandatem.
Podstawą odroczenia terminu płatności jak i rozłożenia należności na raty jest ustalenie trudnej sytuacji majątkowej ukaranego. W tym celu do wniosku osoby ukaranej należy dołączyć:
1. Zaświadczenie potwierdzające wysokość dochodu osiąganego z tytułu:
- wynagrodzenia za pracę (z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku), wynagrodzenia z tytułu umowy - zlecenia, umowy o dzieło,
- prowadzenia własnej działalności gospodarczej, dochodów osiąganych z gospodarstwa rolnego, dochodów osiąganych z najmu, dzierżawy,
- uzyskanych świadczeń rentowych lub emerytalnych, a także świadczeń z pomocy społecznej i funduszu alimentacyjnego,
- pobieranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa,
- pobieranych zasiłków: rodzinnego, pielęgnacyjnego, wychowawczego, dla bezrobotnych.
2. Dokument potwierdzający przysługujące prawa majątkowe w stosunku do majątku ruchomego i nieruchomego.
3. Dokument potwierdzający posiadanie statusu osoby bezrobotnej.
4. Dokumenty potwierdzające stałe obciążenia z tytułu:
- opłat za lokal mieszkalny,
- opłat za użytkowanie wieczyste,
- podatków od nieruchomości,
- opłat za dostarczane media,
- spłat rat zaciągniętych kredytów,
- kosztów leczenia i rehabilitacji wnioskodawcy i osób będących we wspólnym gospodarstwie,
- obowiązku alimentacyjnego,
- innych zobowiązań.
5. Dokument wyjaśniający, czy współmałżonek i inni członkowie rodziny będący we wspólnym gospodarstwie pozostaje bez pracy (zaświadczenie z urzędu pracy), czy też wspólnie przyczyniają się finansowo do utrzymania gospodarstwa domowego (zaświadczenie o osiąganym dochodzie).
7. Kopia mandatu karnego kredytowanego (odcinek „C”) lub kopia tytułu wykonawczego.
W zależności od aktualnych możliwości finansowych osób ukaranych mandatami, rozłożenie ich spłaty następuje maksymalnie na 12 rat miesięcznych
Umorzenie należności z mandatu karnego może nastąpić jeśli z okoliczności sprawy wynika, że możliwości finansowe ukaranego nie pozwolą nawet na pokrycie kosztów postępowania egzekucyjnego.
Wojewoda – zgodnie z terminami przewidzianymi dla załatwienia sprawy w trybie administracyjnym ma 1 miesiąc na wydanie decyzji w przedmiocie składanego wniosku.
W przypadku braku satysfakcjonującej decyzji Wojewody – stronie przysługuje odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, za pośrednictwem Wojewody Warmińsko-Mazurskiego.
Podstawa prawną rozłożenia mandatu na raty: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2006r. w sprawie sposobu i trybuumarzania,odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2006r. Nr 117, poz. 791)